Moord verjaart nooit meer

[03/02/2005]

Dit artikel is eerder verschenen in de Telegraaf

 

Na vijf jaar lang praten, onderzoeken en soebatten is het eindelijk zover. Moordenaars en plegers van andere delicten waar een levenslange gevangenisstraf op staat, ontspringen over enkele maanden nooit meer de dans. Een Kamermeerderheid staat namelijk achter het initiatiefwetsvoorstel van D66-fractievoorzitter Boris Dittrich en CDA-Kamerlid Sybrand van Haersma Buma om de verjaringstermijn voor deze delicten helemaal af te schaffen.

De indieners verwachten dat na de Tweede Kamer, die gisteren haar steun uitsprak, ook de Eerste Kamer zich in hun voorstel zal kunnen vinden.

"Een moordenaar moet altijd worden berecht", stelt Boris Dittrich. "Het is voor slachtoffers en nabestaanden onbegrijpelijk en onverteerbaar als de dader wordt gevonden, maar dat hij vervolgens niet voor de rechter wordt gebracht omdat de moord na achttien jaar is verjaard. Ronduit walgelijk vind ik het als iemand zich na deze periode triomfantelijk meldt en vertelt dat hij de dader is omdat hij toch niet meer wordt berecht", aldus Dittrich, die doelt op een schrijver die onlangs in een boek een inmiddels verjaarde moord opbiechtte.

De D66'er kent ook veel andere schrijnende voorbeelden van moordzaken, waarin de daders vrijuit gaan omdat de verjaringstermijn is verstreken. "Een voorbeeld is de zaak van het Utrechtse jongetje Arthur Ghurahoo, dat ruim achttien jaar geleden vermoord werd teruggevonden. De officier van justitie moest vorig jaar, toen de zaak dreigde te verjaren, een juridische truc uithalen om tijd te winnen en deze deadline te omzeilen. Maar ik vind dat je als justitie en ook als slachtoffer of nabestaande daar niet van afhankelijk moet zijn. Dit zijn zulke ernstige zaken dat ze altijd voor de rechter moeten worden gebracht", vindt Dittrich.

In 1830, het jaar waarin de verjaringstermijn werd ingevoerd, dacht men daar nog heel anders over. Moordenaars en plegers van andere zeer ernstige delicten namen vaak de benen naar het buitenland. "Achttien jaar, oftewel de verjaringstermijn, in Belgie doorbrengen vond men destijds een hele straf. Dat kun je je nu toch niet meer voorstellen", lacht Dittrich. "Ook wilde men daders de mogelijkheid geven om na het aflopen van de verjaringstermijn nog een gezin te stichten. Voor de rust van het gezin was het dan beter om de moordenaar niet meer te vervolgen. Maar de tijden zijn inmiddels heel erg veranderd. We moeten niet loyaal zijn aan de moordenaar, maar aan het slachtoffer", stelt de D66'er. Inmiddels zijn de dna-technieken zo ver gevorderd, dat ook dertig jaar na het plegen van het delict een moord nog kan worden opgelost. D66 en het CDA hebben overwogen ook de verjaringstermijn van andere delicten af te schaffen, maar uiteindelijk hebben ze daar niet voor gekozen. Wel wordt de termijn van vijftien jaar voor ernstige delicten waar ten minste tien jaar celstraf op staat, zoals doodslag, verlengd naar twintig jaar. "In het strafrecht wordt een duidelijk onderscheid gemaakt tussen enerzijds moord en andere delicten waar een levenslange gevangenisstraf op staat en anderzijds andere ernstige delicten zoals doodslag. Dat onderscheid willen wij houden. Alleen de allerzwaarste zaken mogen nooit verjaren", vindt de D66'er.

De LPF'er Joost Eerdmans is het daar niet mee eens. Hij vindt dat de verjaringstermijn voor alle misdaden waar een gevangenisstraf van vier jaar of meer op staat, moet worden afgeschaft. "Het is aan slachtoffers en burgers niet uit te leggen dat een 18-jarige die een meisje verkracht, straks als hij 38 is en wordt opgepakt niet meer wordt vervolgd. Het leed voor het slachtoffer wordt dan alleen maar verdubbeld", meent Eerdmans.

Voor D66 en het CDA is afschaffing in dit geval niet aan de orde. "Dat gaat te ver. Maar als het verlengd zou moeten worden, dan moet de minister van Justitie er een oordeel over vellen", aldus Dittrich.

De D66'er verwacht overigens niet dat de rechtbanken straks overbelast raken als er geen verjaringstermijn meer is voor bepaalde delicten. "Justitie denkt dat in een tiental zaken de dader alsnog kan worden opgepakt. Dat levert geen problemen op met de capaciteit."

Ondertussen is de D66-fractievoorzitter ook alweer aan het nadenken hoe hij de positie van slachtoffers in rechtszaken nog verder kan versterken. "Ik heb al wetsvoorstellen ingediend waardoor stalking nu goed aangepakt kan worden en waardoor slachtoffers spreekrecht in de rechtszaal hebben gekregen. Wat nog niet goed geregeld is, is de informatievoorziening van politie en justitie aan de slachtoffers."

:: terug